به اعتقاد این جامعهشناس، تلویزیون باید از حالت انحصار برنامهای خارج شود.
دکتر یعقوب موسوی که با موضوع این که چرا مردم بعد از دیدن برنامههای تلویزیون پیامک میسازند؟ با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران سخن میگفت، ادامه داد: تلویزیون باید به رسانهی ملی تبدیل شود و تمام نیروهای خلاق و علاقمند با هر سلیقهای در آن امکان نقد و نظر داشته باشند؛ اگر این فضا ایجاد شود، این نوع اس.ام.اسها دیگر مشتری نخواهند داشت.
این جامعهشناس تصریح کرد: متاسفانه در حال حاضر این فضا در صدا و سیمای ما وجود ندارد و تلویزیون محصور در برنامههای خودساخته است. این در حالی است که اگر سوژهای پیش از آن که در اس ام اسها مطرح شود، توسط خود رادیو و تلویزیون و یا رسانههای رقیب از جمله مطبوعات به آن پرداخته شود، این سوژه در پیامهای کوتاه کارکرد خود را از دست میدهد.
* صداوسیما برای جهت دادن به این پیامهای کوتاه
دکتر موسوی سپس در پاسخ به این پرسش ایسنا که صداوسیما برای جهت دادن به این پیامهای کوتاه چه وظیفهای دارد، گفت: مهمترین کارکرد رسانه در کنار انتقال و انتشار اطلاعات و دادهها، آموزش فرهنگی، اجتماعی و عمومی است. ممکن است بگوییم نهادهای دیگر مسؤولیت بیشتری دارند؛ این قابل قبول است؛ اما نقش رسانهها در این حوزه غیرقابل انکار است؛ صداوسیما برای حفظ و صیانت از کارکردهای خوب خودش باید نقاط ضغفی که متوجه او است را برطرف کند.
وی تاکید کرد: صداوسیما باید از انحصار برنامهای خارج شود؛ منظور از انحصار برنامهای این است که عدهای خاصی برای مدتی بسیار طولانی متولی برنامه شوند و هیچ فرصتی به نیروی جدید، فکر جدید و جوانان داده نشود؛ به علاوه فکر میکنند،خط و خطوطی که برای رسانه تبیین میشود باید ازلی و ابدی باشد؛ این در حالی است که ما میدانیم دنیای امروز بسیار پرشناور است و ما به برنامههای متحولکننده و متحول شده توسط افراد مختلف نیاز داریم.
*صداوسیما باید از انحصار برنامهای خارج شود
دکتر موسوی گفت: هر جامعهای که بتواند این نوع دموکراسی و مشارکت سلایق مختلف را تضمین کند، آفتها و آسیبهای ناشی از تولید و ارسال پیام کوتاه را کاهش میدهد؛ هر چند که ممکن است این آسیبها به صفر نرسد.
این جامعهشناس هم چنین معتقد است: همهی جوامع درصدی آلوده به انواع آسیبهای فرهنگی از نوع آسیبهای رسانهای هستند؛ اما مهم کاهش این درصد است؛ جلوگیری از انحصار رسانهای کمک میکند که ما جلوی آسیبهای رسانهای را از نوع پیامهای کوتاه مخرب اخلاقی، سیاسی، اجتماعی و حتی شخصیتی بگیریم.
* پدیدهای به نام پیامک مرهون ...
یعقوب موسوی در گفتوگو با خبرنگار سرویس تلویزیون ایسنا، در پاسخ به پرسشی درباره پیامهای کوتاهی که در سطحی وسیع درباره سریالهای تلویزیونی ارسال میشود،گفت: پدیدهای به نام پیامک، مرهون توسعهی تکنولوژی ارتباطات است؛ بنابراین اس ام اس و استفاده از نرمافزارهای مربوط به آن در سیستم ارتباطات الکترونیکی،بهطور اجتنابناپذیر بخشی از این توسعهی ارتباطات الکترونیکی است.
وی ادامه داد: همانطور که ما از افزایش فیبرنوری و سفینهی فضایی که بتواند مبادلات و ارتباطات مجازی را تشدید کند، استقبال میکنیم و خوشبختانه جزء جوامعی هستیم که به این فرایند پیوستیم و قبول کردیم که ارتباطات الکترونیکی دارای فواید و نتایج بسیاری برای جامعه ما هستند و نمیتوانیم نسبت به آن بیتفاوت باشیم و از آن صرف نظر کنیم، باید بدانیم که ارتباطات الکترونیک،فرآیندههای اجتنابناپذیر تاریخی نیز دارند که به سرعت هم مرزهای خود را جهانی میکنند.
دکتر موسوی با اشاره به کارکردهای اجتماعی پیام کوتاه، در این باره اظهار کرد:کارکردهای اجتماعی اس.ام.اس بخشی از پروسه مبادلات الکترونیکی است. مهمترین ویژگی آن سرعت انتقال پیام در کوتاهترین زمان است و این که بتوان شبکهای ایجاد کرد که کاربران آن بدون نیاز به مطالعه ذهن، فکر و شخصیت، احتمالا تحت تاثیر آن پیامک قرار گیرند.
وی با یادآوری بازار پرمشتری تلفن همراه در کشورمان، در این باره خاطرنشان کرد: پاسخ به این پرسش که چرا در بعضی مواقع تعداد و فراوانی اس.ام.اسها بالا میرود و در زمانی در حد متوسط میایستد و آیا سوژههای خاصی شامل تولید پارهای تولیدات تلویزیونی باعث این فرآیند میشوند، طبیعی است که مثبت است
*برنامهای مثل «نود» به کمک اس.ام.اس اداره میشود
این جامعه شناس با اعتقاد بر این که همه فناوریهای الکترونیکی دارای فواید و معایبی هستند، اظهار کرد: اگر به برنامههای تلویزیون نگاهی بیندازید، متوجه میشوید که بخشی از رویکردهای تلویزیون بدون اس.ام.اس امکانناپذیر است؛ نمونهای از این مقوله را در برنامهای تلویزیونی مثل «نود» میتوان مشاهده کرد که در حقیقت بخشی از این برنامه به کمک اس.ام.اس اداره میشود.
*سریال یوسف پیامبر(ع) منشا تولید اس.ام.اسهای متعدد
وی با اشاره به اس ام اسهایی که درباره سریال یوسف پیامبر (ع) عنوان میشود، خاطرنشان کرد: سریال یوسف پیامبر(ع) هم منشا تولید اس.ام.اسهای متعدد میشود. اگر تحلیلی بر محتوای اس.ام.اسهای منتشر یافته داشته باشیم، متوجه میشویم که در تولید این پیامهای کوتاه اصولا چند گروه فعالیت دارند.
دکتر موسوی در این باره ادامه داد: لزوما پیام کوتاه برای تخریب نیست و گاه این پیامهای کوتاه حاوی مطالبی حکیمانه و نغز هستند؛ از این جمله میتوان به اس ام اسهایی که اشاره داشت که در مناسبتها و اعیاد ویژه ارسال میشوند و از منظر جامعهشناسی دامنه ارتباطات انسانی هر چند مجازی را تشدید میکنند.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: بخشی از گروههای اجتماعی متاسفانه به کارکردهای مثبت تلفن همراه توجهی ندارند؛ آنها نوعی فرافکنی روحی دارند و با ایجاد یک طنز و لطیفه کلیت موضوع را تخریب میکنند. درصد محدودتری هم از این ابزار به عنوان اهرم فشار به نهادهای مختلف از جمله شخصیتها و تلویزیون استفاده میکنند.
دکتر موسوی فعالیت این گروه را معلول شرایط ارتباطات رسانهای و عمومی درجامعه دانست و افزود: اگر فضای ارتباطات عمومی در جامعه ما شفاف، نظاممند،تحت ضابطه، آزادی و گردش اطلاعات باشد که متاسفانه در حال حاضر نیست، این نوع اس ام اسها کاهش مییابد. ما در این قسمت محدودیتهای بسیار داریم که بسیاری از این محدودیتها مصنوعی، خودسانسوری و یا کنترلهای رسمی غیر معقول و محاسبه نشده است. اگر یک فضای ارتباطات سالم وجود داشته باشد، این نوع استفاده از اس.ام.اس کارکرد خود را از دست میدهد و با واکنش منفی موجه میشود.
این جامعه شناس در پایان یادآور شد: تمام کشورهای دنیا این مرحله انتقال را تجربه کردهاند؛ این فضا تا مدتی بازار دارد ولی بعد به تدریج این فضا از بین خواهد رفت.